O Bieszczadach



Pasma górskie Bieszczadów zajmują południowo-wschodni kraniec Polski, leżą na pograniczu Ukrainy i Słowacji. Przyjmuje się, że granica Bieszczadów przebiega od przełęczy Łupkowskiej na zachodzie do przełęczy Użockiej na wschodzie, oraz od granicy ze Słowacją na południu do linii kolejowej Zagórz - Krościenko na północy.

W części Bieszczadów leżących na terenie Polski wyróżniamy następujące pasma górskie:
- Pasmo graniczne, które biegnie od przełęczy Łupkowskiej, granicą ze Słowacją po Kremenaros a dalej na wschód po przełęcz Użocką ( granica z Ukrainą). Najwyższy szczyt tego pasma to Wielka Rawka - 1307 m n.p.m.
- Pasmo Wysokiego Działu w skład którego wchodzi pasmo Wołosani (1071 m n.p.m.) i Hryszczatej (997 m n.p.m.).
- Pasmo Połonin ciągnące się od Smereka (1220 m n.p.m.) przez Połoninę Wetlińską (1253 m n.p.m.) i Caryńską (1297 m n.p.m.) po grupę Tarnicy (1346 m n.p.m.) i Rozsypaniec, gdzie łączy się z pasmem granicznym.
- Pasmo Łopiennika (1069m n.p.m.) i Durnej (979 m n.p.m.)
- Pasmo Otrytu na północ od Sanu z najwyższym szczytem Trohańcem (939m n.p.m.).
Z grzbietów Przedgórza Bieszczadzkiego można wspomnieć nieduże pasmo Ostrego (804 m n.p.m.) i długi Wał Żukowa (Holica 762 m n.p.m.).

Główną rzeką polskich Bieszczadów jest San. Na odcinku bieszczadzkim ma dorzecze rozwinięte wybitnie asymetrycznie z przewagą dopływów lewych, największe z nich to Wołosaty, Solinka z Wetlinką, Hoczewka, Osława z Osławicą. Jedynym większym dopływem prawobrzeżnym jest Czarny. Granica dorzecza górnego Sanu stanowi równocześnie część głównego europejskiego działu wód, oddzielającego zlewiska Bałtyku i Morza Czarnego. Do zlewiska Morza Czarnego należą Strwiąż i Mszanka ze swoimi dopływami toczące swoje wody do Dniestru. Nieomal pośrodku Bieszczadów spiętrzone zaporami wody Sanu i Solinki utworzyły dwa sztuczne zbiorniki - Jezioro Solińskie i Myczkowskie.

Klimat Bieszczadów ma charakter górski o stosunkowo silnych cechach kontynentalnych. Południowo-wschodnie wyższe partie gór są chłodniejsze od pozostałych partii Bieszczadów. Średnia temperatura roczna oscyluje tu w przedziale 5 stopni Celsjusza.

W szacie roślinnej Bieszczadów dominują lasy i tereny zadrzewione, zajmują one ponad 70% powierzchni. Osobliwością florystyczną polskich Bieszczadów jest to, że górną granicę lasów tworzy regiel dolny - karłowate buki o poskręcanych konarach. Brak zupełnie świerkowego regla górnego i pietra kosodrzewiny.
Połoniny występują od wysokości ponad 1200 m n.p.m., gdzie dominują zespoły ubogiej murawy i niskich krzewinek. Dużo mniejszą powierzchnię zajmują zarośla olchy kosej i jarzębiny.

Bieszczadzką osobliwością są tzw. torfowiska wysokie zasilane głównie przez opady (w przeciwieństwie do pospolitych w Polsce torfowisk niskich, zasilanych przez wody gruntowe).

Fauna Bieszczadów obejmuje ponad 230 gatunków zwierząt kręgowych. Ze ssaków najliczniejsze są gryzonie: wiewiórki ciemne i rude, popielice, koszatki, orzesznice.
Bieszczady są jednym z nielicznych w Polsce, obok Tatr i Babiej Góry miejscem występowania niedźwiedzia brunatnego, szacuje się, że 70% populacji niedźwiedzia w naszym kraju żyje w Bieszczadach. Wilki występują w całych Bieszczadach, a ich liczbę szacuje się na ponad 100 osobników. Liczbę rysi określa się na ok. 50 szt. Jeleń karpacki przebywa głównie w odległych i rzadko odwiedzanych kompleksach leśnych. Żubry przebywają zasadniczo w widłach Sanu i Wołosatego oraz występują na stokach Magurycznego w rejonie Woli Michowej. Z innych ssaków żyją: dziki, lisy, borsuki, a nad potokami wydra, a w niższych partiach gór sarna. Z bogatego świata ptactwa na uwagę zasługuje orzeł przedni i orliki. Występuje tu również płochacz halny i siwerniak. Znajdują się tu ostoje puchacza i bociana czarnego.

W 1973 r. po blisko 20-letnich staraniach utworzono Bieszczadzki Park Narodowy, zajmuje on obszar ok. 30.000 ha. Otulinę BPN stanowią dwa utworzone w 1992 r. parki krajobrazowe: Ciśniańsko-Wetliński (ok. 45.000 ha) i Doliny Sanu (ok. 35.000 ha).

Najciekawsze okazy fauny i flory bieszczadzkiej można obejrzeć w Muzeum Przyrodniczym w Ustrzykach Dolnych.

Najważniejsze drogi w Bieszczadach to dwie obwodnice tzw. Duża Obwodnica ukończona w roku 1962 (Lesko - Ustrzyki Dolne - Lutowiska - Ustrzyki Górne - Cisna - Baligród - Lesko), oraz Mała Obwodnica oddana do użytku w roku 1969 która łączy Hoczew z Czarną poprzez Wołkowyję i Polanę. Pod koniec lat 70 powstała również tzw. Droga Karpacka łącząca Komańczę z Cisną. Przy okazji tych dużych inwestycji wybudowano i przebudowano szereg bocznych odcinków dróg, w chwili obecnej asfaltową drogą (często nie najlepszej jakości) można dojechać praktycznie do każdej miejscowości w Bieszczadach. W zimie wbrew potoczym opiniom panującym w Polsce można dojechać do wszystkich większych miejscowości bieszczadzkich (tylko trzeba pamiętać o zimowych oponach).

Dużą atrakcją Bieszczadów jest bieszczadzka kolejka leśna. Główną stacją jest Cisna - Majdan.
Więcej informacji tel. 013/ 468 63 35.
Kursy kolejki odbywają się na trasach: Majdan - Przysłup, Majdan - Balnica, czas jazdy w jedną stronę ok 1 godz., ponadto można zamawiać pociągi specjalne a także przejazdy drezyną na powyższych trasach oraz do Woli Michowej. Na życzenie pasażerów po wcześniejszym uzgodnieniu pociąg zatrzymuje się w dowolnym miejscu trasy.

Bieszczady, choć już nie takie dzikie jak kiedyś, choć pocięte siecią dróg i opasane ruchliwą obwodnicą bieszczadzką zachowały wiele z dawnego uroku i dzikości. Ogromne puste przestrzenie połonin, falujące morze traw, dają złudzenie wolności i odizolowania od drugiego człowieka.

Kiedy jechać w Bieszczady, co do tego wszyscy miłośnicy Bieszczadów są zgodni - najlepiej jesienią, gdy liście na bukach poczerwienieją krajobraz tych gór nabiera niepowtarzalnego uroku. Pogoda jest wówczas zwykle doskonała, nie ma zniechęcających do wędrówki upałów, a odbywające rykowisko jelenie dostarczają niezwykłej leśnej muzyki.

Bieszczady mogą być atrakcyjne nie tylko latem ale również zimą. Zwolennicy jazdy na nartach najlepsze warunki znajdą w Ustrzykach Dolnych i Weremieniu. Pojedyncze wyciągi działają w wielu innych bieszczadzkich miejscowościach m.in. w Bystrem, Cisnej, Dwerniczku, Ustrzykach Górnych i Polańczyku.

Galeria zdjęć

Więcej informacji na temat Bieszczadów:
Bieszczady - informacja
Bieszczady - Galicyjskie Gospodarstwa Gościnne
Bieszczady - katalog stron
reklama w internecie

STRONA GŁÓWNA